Rok 2026 przynosi istotne zmiany w L4, które mogą wpłynąć na sposób korzystania ze zwolnień lekarskich przez pracowników oraz na obowiązki pracodawców. Wątpliwości budzi zwłaszcza to, czy na L4 można pracować, a także jak w praktyce wygląda zwolnienie chorobowe 2026 – zarówno pod kątem świadczeń, jak i kontroli ZUS.
Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie zmieniło się w przepisach, jak interpretować nowe definicje oraz na co powinni zwrócić uwagę pracownicy i firmy.
Co zmieniło się w L4 od 2026 roku?
Od 2026 roku obowiązują nowe regulacje dotyczące zwolnień lekarskich, które zmieniły sposób korzystania z L4 oraz sposób ich weryfikacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zmiany w L4 w 2026 r. zostały wprowadzone w celu ograniczenia nadużyć, a jednocześnie lepszego dostosowania przepisów do realiów współczesnej pracy, w tym pracy zdalnej i elastycznych form zatrudnienia.
Zwolnienie chorobowe 2026 jest ściślej powiązane z faktyczną niezdolnością do pracy wynikającą ze stanu zdrowia, a nie jedynie z formalnym wystawieniem L4. Przepisy wyraźniej akcentują, że celem zwolnienia lekarskiego jest rekonwalescencja i powrót do zdrowia – co ma znaczenie zarówno przy kontroli ZUS, jak i ocenie zachowania pracownika.
Jednocześnie nowe regulacje uporządkowały jedną z najbardziej problematycznych kwestii, czyli to, czy na L4 można pracować.
Definicja pracy zarobkowej w czasie L4
Za pracę zarobkową powodującą utratę prawa do zasiłku chorobowego uznawana będzie każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od podstawy prawnej jej wykonywania, w tym:
- umowa o pracę,
- umowa cywilnoprawna,
- działalność gospodarcza.
Wyjątek stanowią czynności incydentalne, których podjęcie w okresie zwolnienia lekarskiego jest uzasadnione istotnymi okolicznościami. Należy jednak podkreślić, że polecenie pracodawcy nie może być uznane za istotną okoliczność.
Aktywność niezgodna z celem zwolnienia chorobowego
Za aktywność niezgodną z celem zwolnienia lekarskiego uznawane będą wszelkie działania, które:
- utrudniają proces leczenia,
- wydłużają rekonwalescencję,
- są sprzeczne z zaleceniami lekarskimi.
Z definicji wyłączone są:
- czynności incydentalne wykonywane z powodu istotnych okoliczności.
- zwykłe czynności życia codziennego,
Czy na L4 można pracować w 2026 roku?
Wbrew niektórym medialnym doniesieniom, zmiany w L4 w 2026 r. nie oznaczają rewolucji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował szczegółowe wyjaśnienia, z których jednoznacznie wynika, że:
- zwolnienie chorobowe nadal służy rekonwalescencji,
- wykonywanie pracy zarobkowej w okresie L4 skutkuje utratą prawa do zasiłku,
- podstawowy cel zwolnienia lekarskiego nie uległ zmianie.
Oznacza to, że w 2026 roku na L4 nadal nie można pracować, jeśli praca ta ma charakter zarobkowy i jest sprzeczna z celem zwolnienia.
Co się zmieni w L4 od 2027 roku?
Od 1 stycznia 2027 r. zmienią się zasady dotyczące zwolnień lekarskich w przypadku pracy u więcej niż jednego pracodawcy.
Najważniejsze zmiany:
- zwolnienie lekarskie będzie dotyczyło tylko jednego tytułu do ubezpieczenia,
- pracownik może mieć L4 w jednej pracy, a w drugiej – jeśli stan zdrowia na to pozwala – nadal pracować,
- lekarz będzie oceniał, czy choroba uniemożliwia wykonywanie konkretnej pracy, a nie każdej aktywności zawodowej.
Zmiana ta nie obowiązuje jednak w 2026 roku.
Zwolnienie chorobowe 2026 – co oznacza dla pracodawców?
Zwolnienie chorobowe 2026 wymaga od pracodawców większej świadomości i ostrożności w zarządzaniu absencjami. Choć odpowiedzialność za prawidłowe korzystanie z L4 spoczywa na pracowniku, również pracodawca musi działać zgodnie z przepisami.
W praktyce pracodawca powinien:
- respektować treść zwolnienia i zalecenia lekarskie,
- właściwie dokumentować przypadki budzące wątpliwości,
- współpracować z ZUS w razie kontroli.
Szczególne ryzyko dotyczy sytuacji, w których pojawia się pytanie, czy na L4 można pracować. Nawet jeśli przepisy dopuszczają czynności incydentalne, inicjatywa ich wykonywania nie powinna pochodzić od pracodawcy.
Kontrole L4 w 2026 roku – nowe zasady i praktyka ZUS
Po wejściu w życie nowych regulacji zmiany w L4 w 2026 r. wpłyną również na sposób przeprowadzania kontroli zwolnień lekarskich. ZUS częściej analizuje nie tylko sam fakt wystawienia L4, ale także sposób jego wykorzystywania oraz zgodność aktywności pracownika z celem zwolnienia.
W praktyce zwolnienie chorobowe 2026 może zostać skontrolowane zarówno pod kątem prawidłowości medycznej, jak i formalnej. Jeżeli wykonywana aktywność rodzi pytania, co do jej wpływu na proces leczenia, ZUS może zakwestionować prawo do świadczeń.
Najważniejsze zmiany w L4 w 2026 roku
Zmiany w L4 2026:
- wzmacniają znaczenie celu zwolnienia chorobowego,
- precyzują pojęcie pracy zarobkowej,
- porządkują zasady kontroli ZUS,
- ograniczają pole do nadużyć i błędnych interpretacji.
Dla pracowników oznacza to konieczność świadomego korzystania z L4, a dla pracodawców – uważniejsze podejście do zarządzania absencjami.
Jednocześnie zwolnienie chorobowe 2026 wprowadza więcej precyzji w obszarach, które wcześniej budziły wątpliwości interpretacyjne. Znajomość aktualnych zasad pozwala uniknąć nieporozumień, ryzyka utraty świadczeń oraz problemów podczas kontroli ZUS. Dlatego zarówno pracownicy, jak i firmy powinni na bieżąco analizować obowiązujące przepisy i dostosowywać swoje działania do realiów prawnych 2026 roku.